EDUKACJA GLOBALNA 
SZKOLNA AGENDA 2030-Przyszłość świata zależy od nas. Myślę globalnie-działam lokalnie.

W projekcie uczestniczyli wszyscy uczniowie Szkoły Podstawowej nr 4 im. prof. Władysława Szafera w Ełku w licznie 758. Wybrane zagadnienia realizowali w zespołach klasowych (33 oddziały) z wychowawcami lub nauczycielami przedmiotu. Wszystkim uczniom zapewniono możliwość aktywnego udziału w projektowaniu, badaniach i wzajemną komunikację o ich wynikach. 

Obszarem działań było miasto i gmina Ełk a do współpracy zaproszono przedstawicieli władz miasta, instytucji działających w obszarze Ełku, zarządzających przedsiębiorstwami, rodziców i mieszkańców spotykanych na ulicach miasta. Ich udział w projekcie wpłynął na upowszechnienie wiedzy o zrównoważonym rozwoju i Edukacji Globalnej. Najlepiej obrazuje to wypowiedź przedstawicielki Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ełku podczas debaty: „Idąc do was (do szkoły) wyszukałam w internecie czym jest zrównoważony rozwój i co to takiego ta Agenda 2030, żeby wiedzieć o czym mam do was mówić”.

Etap 1. Organizacja i szkolenie.

Jako formę realizacji celów obrano Szkolną Agendę 2030, która miała zmierzać do opracowania i podpisania „Deklaracji Szkolnej Agendy 2030”. Dokument będzie podstawą do współpracy szkoły z instytucjami samorządowymi i pozarządowymi nad osiąganiem celów zrównoważonego rozwoju w lokalnym środowisku.

Kolejne spotkania zespołu pozwoliły na wytyczenie zadań dla nauczycieli i uczniów. Opracowano:

  • szczegółowy harmonogram Agendy i zasady projektu edukacyjnego,

  • tematykę lekcji, które miały przygotować wszystkich uczniów do podjęcia projektu edukacyjnego,

  • zadania dla nauczycieli: opracowanie i realizacja scenariuszy lekcji,

  • zadania służące monitoringowi postępu projektu.

Etap 2.  Wdrażanie uczniów do projektu „Szkolna Agenda 2030. Przyszłość świata zależy od nas! Myślę globalnie, działam lokalnie”.

 W ciągu trzech tygodni (23 października – 17 listopada) zrealizowano lekcje we wszystkich oddziałach wg ustalonego porządku:

Klasy 1. i 2. – Świat roślin i zwierząt w naszym mieście.

Klasy 3. – Powietrze .

Klasy 4. – Lokalna gospodarka odpadami.

Klasy 5. – Woda.

Klasy 6. – Energia.

Klasy 7. – Jakość życia ełczan.

Nauczyciele przedmiotów pracowali w klasach na podstawie scenariuszy opracowanych przez zespół EG. Dzięki temu uczniowie zapoznali się z problematyką Celów  Zrównoważonego Rozwoju ONZ, sposobami docierania do źródeł wiedzy o problemach, a także posiedli umiejętności formułowania problemów i opracowania narzędzi projektowych (np. gospodarowanie danymi w Excelu, opracowanie ankiety, wywiadu, drzewa ambitnego celu…).

Etap 3. Realizacja badań.

 Uczniowie przygotowali się do lekcji z wychowawcą.  Rozmawiali z rodzicami, dziadkami, starszym rodzeństwem. Pytali, co starsi ełczanie sądzą na temat przydzielony klasie.  Starsi uczniowie (klasy 4-7) poszukiwali ponadto w internecie lub prasie informacji, artykułów na zadany temat. Spotykali się z zaproszonym przez siebie / odwiedzonym ekspertem, który udzielił im szczegółowych informacji. Zapisali najważniejsze informacje, dane lub opinie.

Następnie  uczniowie zaplanowali i zapisali: termin realizacji badań, teren badania, sposoby realizacji badania (np. wywiad, ankieta, eksperyment…, w domu, w szkole…), uczniów odpowiedzialnych za realizację i prezentację badań. Pracując w parze lub grupie, samodzielnie, pod opieką nauczycieli przeprowadzali zaplanowane badania.

Trzeciego dnia Tygodnia Edukacji Globalnej - 20 listopada - realizatorzy projektów edukacyjnych podzielili się w klasie na zajęciach z wychowawcą opiniami, wnioskami, informacjami, danymi, które samodzielnie zgromadzili. Przygotowali następnie jeden klasowy poster i prezentację elektroniczną o rozpoznanym problemie. Zapisali na nich temat badania i jego wynik.

Etap 4. „Open space” 

Podczas spotkania konferencyjnego ze swoimi rówieśnikami 21 listopada - uczniowie spotykali się poziomami klas w sali gimnastycznej. Dwoje reprezentantów z każdej klasy omawiało wnioski z badań. Prezenterzy posłużyli się prezentacją Power Point i posterem (plakatem), ewentualnie mapą, makietą, wykresem przygotowanym przez klasę… Opowiedzieli o przeprowadzonych badaniach.  

Najmłodsi omawiali problemy zwierząt w Ełku. Wynik ich badania wskazał liczne błędy ełczan w opiece nad skrzydlatymi przyjaciółmi mieszkańców. Trzecioklasiści zbadali czystość powietrza, stosując skalę porostową i wywiad z osobami zajmującymi się monitoringiem jakości naszej lokalnej atmosfery. Uczniowie dowiedli, że w Ełku powietrze jest dość czyste, ale mamy jeszcze nad czym popracować. Mieszkańcy ulicy Suwalskiej i Wojska Polskiego w Ełku są według badań naszych uczniów najbardziej narażeni na wdychanie zanieczyszczeń. Ich wyniki potwierdzili szóstoklasiści, którzy w drodze eksperymentów i wywiadów wykazali zanieczyszczenie. Wskazali ponadto, że powodem obniżenia jakości powietrza w Ełku jest stosowanie węgla opałowego. Czwartoklasiści policzyli odpady. Ich wyniki były szokujące. Uczniowie zwrócili uwagę na ogrom zużywanych torebek i butelek z plastiku. Dzieci z klas piątych obliczyły zużycie wody. Udowodniły, że duży procent dzieci i młodzieży nie oszczędza wody w gospodarstwach domowych, zwłaszcza tej, którą wykorzystuje w celach higienicznych. Ciekawy wynik przyniosła obserwacja dokonana przez siódmoklasistów. Ci wykazali problem obojętności społecznej na ubóstwo, agresję, ryzykowne stosowanie używek przez młodzież szkolną. Swoje wnioski poparli filmem, wynikami sondy, obserwacji, eksperymentu.

Po wysłuchaniu wszystkich prezentacji zgromadzeni uczniowie zapisywali na arkuszach swoje propozycje działań, rozwiązań problemu przedstawionego przez kolegów z równoległych klas. W ten sposób ustalili kierunek zmian w naszym mieście. Ich pomysły posłużyły do opracowania uczniowskiego głosu w eksperckiej debacie ogólnoszkolnej.

Etap 5. Warsztaty. 

Reprezentanci klas – prezenterzy, którzy wcześniej przedstawiali wyniki swoich badań, analizowali problemy i propozycje działań wskazane przez całą społeczność uczniowską podczas konferencji . Oceniali rozwiązania, kierując się kryteriami: 

- Bardzo ważne,

- Bardzo potrzebne,

- Możliwe do wykonania,

- Pomysłowe,

- Możemy to zrobić sami,

- Możemy to zrobić z pomocą dorosłych,

- Spójne z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Liderzy klasowi samodzielnie wybrali interesujące rozwiązania na najbardziej palące ich zdaniem problemy środowiska społecznego i naturalnego. Sposoby poprawy lokalnej i globalnej sytuacji zostały sformułowane przez uczniów jako postulaty opisane następnie w Szkolnej Agendzie 2030.

Warsztaty zwieńczyło pisanie wypowiedzi argumentacyjnych, czyli uczniowskie opracowanie wystąpień uczniów.

Etap 6. Debata ekspercka. [Czas realizacji: 90 minut]

Wyniki badań i propozycje rozwiązań zostały zaprezentowane podczas eksperckiej debaty przed szkolną społecznością i zaproszonym gremium w osobach: pana wiceprezydenta Artura Urbańskiego, pana Dariusza Jurczykowskiego – dyrektora Delegatury Warmińsko-Mazurskiego Kuratorium Oświaty w Ełku, pana Krzysztofa Wilocha - zastępcy dyrektora w Przedsiębiorstwie Gospodarki Odpadami "Eko-MAZURY", pani Grażyny Chilińskiej – zastępcy dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ełku, pana Krzysztofa Wilczyńskiego – pełnomocnika ds. energii w Urzędzie Miasta Ełku, pana Jarosława Duby – przewodniczącego Rady Rodziców SP nr 4 w Ełku, pani Eweliny Sigiel-Salamonowicz z Centrum Edukacji Ekologicznej w Ełku, a wreszcie dyrekcji, pedagogów i rodziców wychowanków Szkoły Podstawowej nr 4 im. prof. Władysława Szafera w Ełku.

Spotkanie zakończyło się uroczystym podpisaniem Deklaracji „Szkolnej Agendy 2030”, którą wszyscy traktujemy jako zobowiązanie do działań. Ufamy, że Deklaracja zaowocuje realizacją Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ w naszym najbliższym środowisku.

DWA ŚWIATY CZY ŚWIAT NA DWA?

Świat jest jeden ale nie funkcjonuje dobrze, jeśli jest na nim tyle krzywdy i niesprawiedliwości. Ludzie nie mogą pozostać obojętni wobec globalnych problemów świata. Do takich wniosków doszli uczniowie SP4 w Ełku, którzy przez trzy tygodnie realizowali projekt edukacji globalnej w szkole. 
Istotą edukacji globalnej jest zwrócenie uwagi na problemy świata, które pozornie dzielą jeden świat na dwa równoległe: Globalną Północ i Globalne Południe. Świat jest jeden, ale nie możemy dobrze ocenić tego jak funkcjonuje w skali globalnej. Poznanie i zrozumienie zależności jest podstawą kształtowania aktywnych i odpowiedzialnych postaw. Celem projektu było uświadomienie uczestnikom problemów wynikających z niesprawiedliwego podziału dóbr, ubóstwa i głodu oraz nieprzestrzegania praw człowieka, zgromadzenie informacji o wybranych państwach Północy i Południa oraz kształcenie empatii i aktywnych postaw obywatelskich wobec przejawów niesprawiedliwości na świecie. W realizację zaangażowali się uczniowie klas IVb, Vc, Vd i VId wraz z nauczycielkami: Wandą Wojnowską, Małgorzatą Russek, Grażyną Truszkowską i Magdaleną Górską. Po zajęciach na temat „Czy na naszej planecie są głodne dzieci?”, „Prawa człowieka, prawa wszystkich ludzi?”, „Globalne Południe w twoim domu” i „Migracje i uchodźcy” uczniowie wymienili się posiadaną wiedzą podczas quizu „Koło globalnego świata”. Ale na ostateczny efekt wpłynęły opinie wszystkich uczniów klas IV-VI i nauczycieli, którzy  zostali sprowokowani do zajęcia stanowiska dzięki wykorzystaniu metody „open space” umożliwiającej prowadzenie konferencji nawet z tysiącem uczestników jednocześnie. Metoda ta nie była jeszcze stosowana w naszej szkole, natomiast zgromadzony przez uczniów materiał i ranga podejmowanych problemów zachęcały do wykorzystania możliwości jakie ona daje. Zdobytą wiedzą i refleksjami uczestników szkolnej konferencji członkowie zespołu wykazali się podczas debaty zamykającej projekt. Zabierający głos prezentowali krótko fakty i opinie dotyczące warunków życia w wybranych krajach szczególnie eksponując zagadnienia ubóstwa, głodu, ochrony zdrowia i łamania praw człowieka. Niektórzy wzbogacali wypowiedź o własny komentarz. Wypowiedziom towarzyszyły przygotowane przez uczniów prezentacje. Uczniowie stwierdzili, że na świecie są kraje w których ludzie żyją bezpiecznie i dostatnio oraz takie, w których łamane są prawa człowieka a ludzie umierają z głodu. Świat jest jeden i tak być nie powinno. Ludzie nie mogą pozostać obojętni wobec tych sytuacji. 

© 2018 Szkoła Podstawowa nr 4 im. prof. Władysława Szafera w Ełku

  • YouTube Ikona społeczna
  • bip
  • w-facebook